Interpretacja planu nawożenia opracowanego w aplikacji INTER-NAW

1. Plan nawożenia jest opracowywany zgodnie z zasadami racjonalnego zarządzania składnikami pokarmowymi w uprawach polowych. To oznacza, że nawozy mineralne są uzupełnieniem składników pokarmowych dostępnych dla roślin na danym polu, pochodzących z zasobów glebowych oraz z nawozów organicznych (w tym naturalnych)
2. Plan zawiera informację jakie dawki nawozów mineralnych można zastosować w warunkach danego pola (po uwzględnieniu ilości składników dostępnych z gleby oraz innych źródeł)
3. W planie uwzględnia się środki do nawożenia: nawozy naturalne, organiczne, organiczno-mineralne, środki wspomagające uprawę roślin, produkty pofermentacyjne i in., przy czym dawka azotu w nawozach naturalnych nie może przekroczyć 170 kg/ha/rok (zgodnie z „programem azotanowym”).
4. Plan nawożenia musi być opracowany w terminie pozwalającym na prawidłowe i bezpieczne stosowanie nawozów, nie później niż do dnia rozpoczęcia ich stosowania. Dlatego też musi opierać się na pewnych założeniach (przewidywaniach). Najważniejszymi elementami prognozowanymi są: wielkość plonu rośliny uprawnej i zastosowanie nawozów organicznych lub organiczno-mineralnych.
5. Plan nawożenia opracowany „a priori” przewiduje działania związane z nawożeniem na cały sezon wegetacyjny tj. na okres kilku miesięcy. Jeżeli założenia leżące u podstaw planu nawożenia ulegną zmianie (w stosunku do wartości zakładanych „a priori”) wielkość dawek nawozów mineralnych należy zweryfikować (przeliczyć ponownie)
6. Weryfikacja planu nawożenia jest wymagana w przypadkach, gdy nawozy naturalne, organiczne lub organiczno-mineralne zastosowano w dawkach mniejszych lub większych niż przewidywano na etapie planowania, a także w przypadku wymarznięcia roślin ozimych, gdy plan był sporządzony jesienią.
7. Dla takich gatunków, które nie występują na liście roślin uprawnych, z uwagi na brak danych o pobraniu składników, dawki nawozów należy określić jak dla gatunków o podobnych wymaganiach pokarmowych. Można np. z listy gatunków wybrać którąś z pozycji: inne okopowe, inne zboża, inne bobowate itp. Alternatywą może być ustalenie pobrania składników jako iloczynu plonu i stężenia NPKMg w produktach roślinnych (opcja bez wykorzystania aplikacji INTER-NAW).
8. Plan nawożenia może być opracowany samodzielnie lub z wykorzystaniem istniejących aplikacji, które uwzględniają założenia „programu azotanowego”, obowiązujące uregulowania prawne i zasady racjonalnego nawożenia.
9. Dawki składników pokarmowych w planie nawożenia, opracowanym w aplikacji INTER-NAW, są to maksymalne dawki składników, jakie można zastosować w nawozach mineralnych, w danych warunkach produkcyjnych.
10. Plan nawożenia w określonych okolicznościach wymaga modyfikacji – np. wymarznięcia roślin ozimych, gdy plan był sporządzony jesienią.
11. W przypadku gatunków roślin ogrodniczych ujętych w „programie azotanowym”, dla których można obliczyć dawkę azotu, natomiast brak jest danych dotyczących fosforu, potasu i magnezu, plan nawożenia nie oblicza dawki PKMg . W odpowiednich miejscach planu pojawiają się znaki „-„ które oznaczają „brak zaleceń” . W takiej sytuacji można skorzystać np. z zaleceń opracowanych i publikowanych przez Instytut Ogrodnictwa https://www.ior.poznan.pl/651,integrowana-ochrona-roslin
12. Należy pamiętać, aby zastosowane ilości składników w nawozach mineralnych wykazane w ewidencji nawożenia nie przekraczały dawek zalecanych w planie nawożenia. Dawki P, K, Mg, S w planie nawożenia nie mogą być sumowane z ilością tych składników w nawozach naturalnych wykazanych w ewidencji nawożenia, gdyż INTER-NAW już to uwzględnia w swoich algorytmach.
    Dopuszczalne dawki P, K, Mg, S w planie nawożenia DOTYCZĄ TYLKO NAWOZÓW MINERALNYCH tj. wskazują jakie maksymalne dawki składników mogą być zastosowane w formie nawozów mineralnych jako uzupełnienie nawozów naturalnych i organicznych.

Program azotanowy

Podstawy prawne

• Dział III. Rozdział 4 ustawy Prawo wodne (Dz. U z 2017 r. poz. 1566 z późniejszymi zmianami)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie „Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” (Dz. U. z 2023 r. poz. 244)

Podział gospodarstw wg wymogów dotyczących nawożenia azotem

bez wymagań

do 10 ha lub 10 DJP* – nie są wymagane działania (z wyjątkiem nabywców nawozów naturalnych z ferm pow. 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30kg lub 750 stanowisk dla macior)

* DJP duża jednostka przeliczeniowa ( krowa o masie 500 kg).

Maksymalna dawka azotu

Maksymalne dawki N (opcjonalnie plan nawożenia azotem) obowiązuje gospodarstwa:

• 10-100 ha
• 10-60 DJP

Plan nawożenia azotem

Plan nawożenia azotem obowiązuje gospodarstwa:

• ≥100 ha
• ≥50 ha upraw intensywnych
• ≥60 DJP
• nabywcy nawozów naturalnych od podmiotów importujących, podmioty prowadzące chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior, nabywcy nawozów naturalnych od podmiotów prowadzących chów lub hodowlę drobiu powyżej 40000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub750 stanowisk dla macior

Opinia plan nawożenia azotem

Opinia o planie nawożenia azotem, obowiązuje:

1. w związku z programem azotanowym - podmioty prowadzące chów lub hodowlę drobiu powyżej 40000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub750 stanowisk dla macior,
2. w związku z innymi przepisami - podmioty powyżej 210 DJP, które mają taki wymóg w pozwoleniu zintegrowanym lub podmioty posiadające taki wymóg w kontekście przepisów o oddziaływaniu na środowisko. Opinie wydają Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze

Ewidencja zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem

Obowiązuje wszystkie gospodarstwa od 10 ha lub 10 DJP.
Ewidencja obejmuje: datę zastosowania nawozów, rodzaj uprawy, powierzchnię, rodzaj nawozu, dawki, terminy przyorania na terenach o dużym nachyleniu.

Obliczenie maksymalnej dawki azotu

Dawka N = Nmax - (N1+N2+Nn)

Nmax - ilość N z tabeli 14,
N1-Nn - azot działający ze wszystkich źródeł tabele 10,11,12,13
Załączniki do programu (Dz. U. z 2023 r. poz. 244)

Obliczenie dawki N do planu nawożenia

dawka Nmin. = plon osiągalny w gospodarstwie rolnym [t/ha] x pobranie jednostkowe azotu[kg N/t] (według tabeli 10) – ∑ N z innych źródeł x równoważnik nawozowy – korekta dla roślin uprawianych po przedplonach lub międzyplonach bobowatych (według tabeli13)/0,7 (współczynnik wykorzystania N z nawozów azotowych mineralnych)

Współczynnik wykorzystania azotu z nawozów azotowych mineralnych dla użytków zielonych wynosi 0,8.

Sankcje za nieprzestrzeganie przepisów

W związku z ustawą Prawo wodne, Inspekcja Ochrony Środowiska może:

1. nakazać usunięcie w określonym terminie nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli lub
2. uiszczenie opłaty.
1. 2000 zł za stosowanie nawozów niezgodnie z przepisami;
2. 3000 zł za przechowywanie odchodów zwierzęcych niezgodnie z przepisami;
3. 500 zł za prowadzenie dokumentacji realizacji programu działań niezgodnie z przepisami albo za jej brak;
4. 500 zł za brak planu nawożenia azotem, jeżeli jest wymagany.

W związku z innymi przepisami, może nastąpić zmniejszenie dopłat przez ARiMR

Publikacje do ściągnięcia:

Analiza rynku nawozów mikroelementowych na tle potrzeb nawożenia mikroelementami w Polsce.

Ewa Stanisławska-Glubiak, Jolanta Korzeniowska.

Nawożenie upraw rolniczych mikroelementami.

Jolanta Korzeniowska, Ewa Stanisławska-Glubiak, Tamara Jadczyszyn, Wojciech Lipiński.

Metoda wyznaczenia dawek azotu, fosforu i potasu z nawozów mineralnych do zastosowania na użytki zielone z uwzględnieniem wymogów ochrony środowiska.

Stefan Pietrzak

Dawki mikroelementów